Nguyễn Thị Ngân — mẹ 4 con, người sáng lập Lá Mori · 18/10/2026
Mình giữa ruộng ngô quê nhà — nơi cô bé năm nào từng thề sẽ không quay về.
Mình là Ngân, sinh năm 1992 ở vùng quê Xứ Đoài — nay là xã Kiều Phú, Hà Nội. Hôm nay mình là mẹ của 4 bạn nhỏ, là người làm ngũ cốc Lá Mori, và tự gọi mình là người gieo hạt. Để tới được đây, mình đã đi một con đường khá dài. Nhiều người nhìn vào và bảo con đường ấy toàn khó khăn. Còn mình, nhìn lại, chỉ thấy toàn là cơ hội. Mình muốn kể lại nó, từ đầu.
Trong bài: Tuổi thơ · Tuổi trẻ · 2015 · 2016 · 2017–2018 · 2020–2023 · 2025–2026 · Một ngày bây giờ · Người gieo hạt
Tuổi thơ — cô bé bán rau và lời thề không làm nông
Nhà mình làm nông và buôn bán tạp hoá. Ba chị em gái, mình là con thứ hai. Nhà không dư dả, và mình coi đó là cơ hội được tự lập từ rất sớm.
Món hàng đầu tiên mình bán là mớ rau tự tay nhặt. Lớn hơn một chút, mình phụ mẹ bán tạp hoá, bán quán bia. Từ năm 11 đến 16 tuổi, Tết nào mình cũng bày hàng đồ Tết ở sân bóng. Lên cấp 2, cứ nghỉ hè là mình lại ra phụ quán bia. Có năm, hai chị em ra tận chợ Đồng Xuân nhập hàng về mở một quầy đồ lưu niệm nhỏ.
Lên cấp 3, buổi sáng mình đến trường, buổi chiều ra đồng cùng mẹ cấy, gặt. Bùn ngập đến bắp chân, nắng rát lưng, mùa gặt thì rơm rạ bám đầy người. Có những buổi chiều đứng giữa ruộng, mình tự nhủ: sau này mình sẽ không bao giờ quay về làm nông nữa.
Đó là lời thề của một cô bé mười mấy tuổi. Mình không biết rằng mười mấy năm sau, chính mình lại là người quay về với đồng ruộng, với từng hạt đậu của quê.
Năm mình 10 tuổi, còn có một chuyện mình nhớ mãi. Chị hàng xóm than chuyện nuôi con bằng sữa ngoài sao mà tốn kém quá. Mình đứng nghe và tự hỏi: sau này mình làm mẹ, mình sẽ nuôi con thế nào? Câu hỏi của một đứa trẻ ấy, hơn mười năm sau, quay về đúng lúc mình cần nó nhất.
Tuổi trẻ — Hà Nội, chợ hoa 3 giờ sáng và nồi khoai trước cửa nhà
Mình lên Hà Nội học trung cấp kế toán, rồi học liên thông lên đại học. Để có tiền học, mình làm đủ việc: phục vụ quán cà phê, quán lẩu nướng, bán hàng ở cửa hàng quần áo, cửa hàng mẹ và bé. Mỗi công việc là một lớp học kinh doanh không có trong giáo trình: cách chào khách, cách giữ khách, cách tính từng đồng lãi.
Học xong đại học, có một mùa Tết mình nhớ nhất. Ngày nào cũng vậy, 3 giờ sáng mình dậy, ra chợ đầu mối lấy hoa về bán. Mưa dầm, gió bấc, tay cóng đến mức buộc dây hoa cũng run. Buổi tối, mình lại tranh thủ luộc những nồi khoai, nồi ngô, bày bán ngay trước cửa nhà.
Những sáng tinh mơ ở chợ hoa ấy dạy mình hiểu đồng tiền kiếm được quý giá đến nhường nào — và từ đó đến giờ, mình chưa bao giờ coi nhẹ một đồng nào khách trao cho mình.
Muốn thay đổi cuộc sống, mình phải dám làm, dám học và không bỏ cuộc.
Mình không đi theo nghề kế toán. Mình đi theo con đường mà những năm ấy đã vẽ sẵn: buôn bán, phục vụ, và làm ra thứ người khác cần.
2015 — Làm mẹ lần đầu
Năm 2015, câu hỏi năm 10 tuổi quay trở lại. Mình bắt đầu tìm hiểu nghiêm túc về nuôi con bằng sữa mẹ, và càng học, mình càng thấy cơ thể người mẹ và em bé có một trí tuệ tự nhiên rất chính xác.
Từ tin vào sữa mẹ, mình tin vào cơ thể. Từ tin vào cơ thể, mình tin vào sức sống của hạt giống, vào quy luật của tự nhiên. Đó là gốc rễ của mọi điều mình làm sau này.
Bé đầu của mình chào đời ở bệnh viện. Lần sinh ấy để lại trong mình một trải nghiệm rất nặng nề, cả về thể xác lẫn tinh thần. Mình chưa biết khi ấy, nhưng chính trải nghiệm này sẽ dẫn mình tới một lựa chọn rất khác ở những lần sau.
2016 — Cửa hàng 15 mét vuông và một cân đậu
Sinh con được khoảng 4 tháng, mình đi xin việc nhưng không thành. Thế là mình tự mở một cửa hàng nhỏ, rộng khoảng 15 m², với vốn gần như 0 đồng — phần lớn là đi vay mượn. Tháng 4/2016, cửa hàng khai trương: máy hút sữa, túi trữ sữa, đồ ăn dặm. Những người khách đầu tiên tìm đến mình qua Facebook. Đến giờ mình vẫn gọi đó là “ơn phúc” trong kinh doanh.
Cũng năm ấy, con vào tuổi ăn dặm. Mình đứng trong siêu thị, lật từng gói bột đọc bảng thành phần, và không muốn cho con ăn những thứ có phụ gia. Mình tự hỏi:
Làm thế nào để nuôi con khoẻ mạnh bằng những gì tự nhiên, lành sạch và phù hợp với cơ thể nhất?
Quê mình nhiều nông sản, nhà mình cũng có ruộng đậu. Thế là mình bắt đầu với một cân đậu, rồi hai cân, ngay trong bếp nhà.
Đậu tương giống quê, trồng trên chính ruộng nhà — ảnh mình chụp tháng 12/2016.
Mình vừa bế con vừa rang hạt bên bếp lửa, hai mẹ con mồ hôi chảy ròng ròng. Mùa đông, 1–2 giờ sáng mình dậy xem hạt đã nhú mầm tới đâu. Có mẻ đậu hỏng vì mưa kéo dài. Có mẻ rang còn tanh vì chưa đủ lửa. Có mẻ cháy sém, phải bỏ đi cả.
Những rổ hạt ủ phủ vải trên sân gạch nhà mình, tháng 12/2016.
Tháng 12/2016, mình viết trên Facebook: “Quá trình ủ hạt nảy mầm nó cũng gian nan lắm, rồi còn phơi cho nó khô mới đem rang và nghiền.” Mẻ ngũ cốc nảy mầm đầu tiên được khoảng 5kg. Vì ít quá, mỗi mẹ đặt chỉ được mua 500g.
Mỗi mẻ hỏng dạy mình hiểu thêm về hạt. Mình tự học chọn hạt, ngâm, ủ nảy mầm, phơi, rang củi, phối trộn. Dần dần, cách làm ấy thành quy trình mà Lá Mori gọi là đánh thức hạt. Mình hay nói: ngâm không chỉ để làm mềm hạt, ngâm là để đánh thức sức sống đang ngủ trong hạt giống.
Đậu đen vừa nhú mầm là đem phơi luôn — những hạt được “đánh thức” đầu tiên.
Bột ngũ cốc đầu tiên, mình làm cho chính mình. Rồi cho các con, cho người thân. Khi các mẹ trên mạng hỏi mua, Lá Mori ra đời — không từ một bản kế hoạch kinh doanh, mà từ cảm xúc của một người con, người vợ, người mẹ.
2017–2018 — Ngân hàng sữa mẹ ở Quốc Oai và lần đầu sinh con tại nhà
Năm 2017, mình chuyển sang một cửa hàng rộng hơn khi chuẩn bị sinh con thứ hai. Ở đó, mình bắt đầu tư vấn sữa mẹ và tổ chức những buổi gặp gỡ để các mẹ sữa trò chuyện, nâng đỡ nhau.
Rồi mình lập ngân hàng sữa mẹ — theo những gì mình biết, là ngân hàng sữa mẹ đầu tiên ở Quốc Oai. Ngày ấy chưa có gì gọi là quy trình: mỗi ngày mình buộc một chiếc thùng đá đỏ sau xe máy, tranh thủ đi lấy sữa các mẹ cho về cho những em bé cần. Cuối năm 2018, mình viết trên Facebook: “Mẹ nào cần sữa ở Quốc Oai nhắn mình nhé. Hiện ngân hàng đã có sữa dư rồi ạ.”
Chiếc thùng đá theo mình đi lấy sữa mẹ mỗi ngày, cuối năm 2018.
Sữa nhiều lên thì cần chỗ trữ. Tháng 9/2018, mình viết bài xin các mẹ, các bố góp tiền mua một chiếc tủ đông. Chỉ trong vài ngày, mọi người góp được hơn 2 triệu đồng — người 100 nghìn, người 500 nghìn. Ngày 3/10/2018, chiếc tủ đông về đặt ở cửa hàng. Mẹ nào cần cứ đến xin, chỉ mang túi trữ sữa trả lại cho mẹ cho.
Chiếc tủ đông trữ sữa do các mẹ, các bố cùng góp tiền mua, tháng 10/2018.
Đó là những năm mình thấy rõ nhất: người mẹ không cần ai phán xét, người mẹ cần được đồng hành.
Nhiều năm sau, một mẹ từng gắn bó với nhóm sữa mẹ ngày ấy nhắn cho mình:
“Nhờ có Ngân, chị đã tự tin nuôi 2 bé hoàn toàn bằng sữa mẹ, và còn vắt sữa dư để trao tặng.”
Đọc tin nhắn ấy, mình hiểu hạt giống năm nào đã được gieo tiếp sang người khác.
Lần sinh đầu, thay vì để nó thành nỗi sợ, mình biến nó thành một câu hỏi: liệu có cách nào để người mẹ được sinh con trong bình an hơn không? Câu hỏi ấy đưa mình đến chương trình Embody Birth. Từ bé thứ hai, ba bé sau của mình đều chào đời tại nhà.
Người đỡ các con là chồng mình, và bên cạnh mình có chị gái. Hai người thân nhất ở đó, trong chính căn nhà của gia đình. Với mình, đó là những lần sinh bình an nhất — khác hẳn ký ức của lần đầu.
Mình kể lại điều này vì đó là sự thật trong hành trình của mình, không phải để khuyên ai làm theo. Sinh con là chuyện liên quan đến tính mạng của cả mẹ và bé. Mỗi người mẹ, mỗi lần mang thai là một hoàn cảnh khác nhau, nên mình luôn mong các mẹ khám thai đầy đủ và trao đổi kỹ với bác sĩ, nữ hộ sinh để chọn nơi sinh và cách sinh an toàn nhất cho mình và em bé.
2020–2023 — Những lần rẽ hướng
Con đường không thẳng, và mỗi khúc rẽ lại mở ra một cánh cửa mới. Mình nhượng lại cửa hàng đầu tiên, chuyển sang cửa hàng khác, rồi nghỉ để về tập trung sản xuất khi ngũ cốc bắt đầu được đón nhận. Năm 2020, mình mở thêm một cửa hàng mẹ và bé, nhưng không duy trì được lâu.
Năm 2023, mình nhìn lại và thấy mình đang ôm quá nhiều thứ cùng lúc. Mình hiểu rằng muốn đi xa, mình phải ưu tiên một điều quan trọng nhất. Và điều đó là Lá Mori. Mình bỏ hết cửa hàng, quay về làm sản xuất, và học lại từ đầu: học xây nhà xưởng, học đọc kết quả kiểm nghiệm, học làm đúng quy định, làm minh bạch.
Một công đoạn trong xưởng Lá Mori hôm nay — mọi thứ vẫn làm chậm, làm đúng.
Năm 2023, Lá Mori có 5 sản phẩm được công nhận OCOP 3 sao, năm 2024 thêm 7 sản phẩm nữa; và câu chuyện nông nghiệp xanh ở xã Kiều Phú của Lá Mori đã được Báo điện tử Chính phủ nhắc đến. Lá Mori không lớn lên bằng nóng vội. Lá Mori lớn lên theo cách hạt giống nảy mầm: chậm rãi, bền bỉ, đúng thời điểm.
Tháng 8/2024, tại chương trình Hành trình OCOP – Kết nối nông sản, mình ngồi vào bàn ký kết đưa sản phẩm nông sản của Lá Mori vào chuỗi bán lẻ, siêu thị ở Hà Nội. Ngồi đó, mình nhớ tới mẻ ngũ cốc 5kg năm nào, mỗi mẹ chỉ mua được 500g.
Ký kết đưa nông sản Lá Mori vào chuỗi bán lẻ tại Hành trình OCOP – Kết nối nông sản, 8/2024.
Các chị Hội Phụ nữ xã Hiệp Phú đến chúc mừng Lá Mori.
2025–2026 — Từ một hạt, gieo thành nhiều hạt
Năm 2025, mình cùng các cộng sự đồng sáng lập Siêu thị Vietwise — siêu thị online sản phẩm xanh, nơi người trồng, người làm, người bán, người dùng, cộng đồng và môi trường cùng có lợi. Ở đó còn có Vườn Game-học Vietwise, nơi các con vừa chơi vừa học — vì mình tin lối sống xanh phải bắt đầu từ cách con lớn lên mỗi ngày.
Kho Siêu thị Vietwise miền Bắc ở xã Kiều Phú — ngay trên mảnh đất quê mình.
Năm 2026, mình mở lớp Mẹ Sữa Start-up, để đồng hành cùng những người mẹ đang ở nhà chăm con, giống hệt mình của mười năm trước. Có một câu mình luôn mang theo và hay nói lại với các mẹ:
“Em đủ giỏi để hướng dẫn lại người khác giỏi như em.”
Lớp Mẹ Sữa Start-up — 5 bước bứt phá: tự chủ tài chính, vẹn tròn việc con.
Mình tin mỗi người mẹ, khi đã đi qua một đoạn đường, đều có thể trở thành người dẫn đường cho người mẹ đi sau.
Tháng 10/2026, Chi hội Nông dân nghề nghiệp Nông sản và dược liệu Kiều Phú được Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội tặng Bằng khen, và mình là người đứng lên nhận. Cô bé từng thề không làm nông, giờ cầm tấm bằng khen của người làm nông.
Lễ trao Bằng khen cho các chi hội nông dân nghề nghiệp tiêu biểu năm 2026.
Một ngày của mình bây giờ
Người ta hay hỏi mình: “Bốn con, một xưởng, một siêu thị — chị làm thế nào?”
Một ngày của mình thường như thế này. Sáng đưa con đi học. Về tới nhà là trả lời tin nhắn, kết nối với khách hàng. Rồi sang xưởng: xem các mẻ sản xuất, xử lý những việc phát sinh, cùng anh chị em giữ từng quy trình cho đúng. Có hôm mình đi sự kiện ở địa phương, gặp bà con, gặp những người làm nông tử tế. Xen giữa là hỗ trợ vận hành Lá Mori và Siêu thị Vietwise, và ngồi với các mẹ trong nhóm để cùng gỡ những vướng mắc.
Mình dành thời gian mỗi ngày để học các công cụ AI mới, rồi mang về áp dụng vào công việc và sản xuất. Mình tự làm nội dung, tự kể câu chuyện của mình. Chiều đón con. Tối dọn dẹp nhà cửa, phòng ốc cho cả gia đình.
Góc làm việc mỗi ngày: làm nội dung và học công cụ AI mới.
Không phải ngày nào cũng trơn tru. Có những ngày việc ở xưởng dồn dập, có những ngày con cần mẹ hơn mọi thứ khác. Nhưng mình chưa bao giờ phải chọn giữa con và công việc. Mình chỉ học cách sắp xếp, ưu tiên, và nhờ đến những người cùng đi.
Mình sống thế nào, mình kinh doanh thế ấy
Mười năm làm Lá Mori, mình giữ vài điều cho riêng mình:
- Không bán cho người khác thứ gia đình mình không tin dùng.
- Làm chậm hơn, nhưng phải làm đúng.
- Làm ra sản phẩm mà chính con mình có thể dùng.
- Tìm một con đường tử tế cho nông sản quê mình, giữ lại giống hạt bản địa và cách làm của người xưa.
Cô bé từng thề không bao giờ quay về làm nông, giờ ngày nào cũng làm việc với hạt đậu, với bà con nông dân. Tạp chí Môi trường gọi mình là một người trẻ trở về quê làm nông nghiệp — và mình lại nhớ tới lời thề năm nào. Mình hiểu nỗi vất vả của người cấy gặt hơn ai hết, nên mình cùng bà con canh tác không dùng thuốc bảo vệ thực vật, và muốn nông sản của họ được trả đúng giá trị.
Những luống vườn ở quê — nơi mình tìm con đường tử tế cho nông sản.
Slogan của Lá Mori bây giờ là “Sống thuận tự nhiên”. Với mình, đó không phải là quay lưng với cuộc sống hiện đại, mà là trở về những điều căn bản: hiểu cơ thể mình, chọn thực phẩm rõ nguồn gốc, tôn trọng nhịp lớn lên của con, và sống hài hoà giữa sức khoẻ, gia đình, công việc.
Mình vẫn có một ước mơ chưa thành: một ngày nào đó, có 100.000 em bé được nuôi hoàn toàn bằng sữa mẹ, và các mẹ bớt áp lực hơn trên hành trình ấy.
Mình chưa từng gọi đó là khó khăn
Có người đọc hành trình của mình rồi hỏi: “Khoảnh khắc khó khăn nhất của chị là gì?”
Thật lòng, mình chưa bao giờ nhìn nó là khó khăn. Mình cũng có những ngày mệt, những ngày việc chồng lên việc. Nhưng mỗi lần như thế, mình lại tự hỏi: chuyện này đang mở cho mình cánh cửa nào?
Nhà không dư dả cho mình sự tự lập. Những buổi chiều cấy gặt cho mình hiểu người nông dân. Những sáng 3 giờ ở chợ hoa dạy mình quý từng đồng tiền. Lần xin việc không thành cho mình cửa hàng đầu tiên. Lần sinh đầu nặng nề đưa mình đến với những lần sinh bình an hơn, có chồng và chị gái bên cạnh. Những mẻ đậu hỏng dạy mình hiểu hạt. Năm 2023 buông bớt cửa hàng giúp mình dồn sức cho điều quan trọng nhất.
Những gì người khác gọi là khó khăn, với mình, đều là cơ hội đang khoác áo khó khăn.
Người gieo hạt
Mình hay nghĩ: hạt giống giữ mãi trong túi thì mãi chỉ là hạt giống. Gieo xuống đúng đất, đúng mùa, nó sẽ nảy mầm, thành cây, ra mùa vàng, và sinh ra những hạt mới.
Bà con chăm từng gốc cây — hạt giống chỉ nảy mầm khi có người gieo.
Con người cũng vậy. Có ai đó trao cho mình niềm tin, một chút kiến thức, một môi trường đủ ấm — mình sẽ nảy mầm, và lại gieo tiếp cho người sau.
Có một chị theo dõi mình trên Facebook từng viết:
“Chị luôn theo dõi em ở Facebook, và em là nguồn động lực để chị học tập, áp dụng vào bản thân mình về sự kiên trì, không bỏ cuộc.”
Mình chưa bao giờ nghĩ những bài mình viết mỗi ngày lại trở thành hạt giống trong lòng một người khác.
Câu chuyện của mình chưa kết thúc. Nếu mẹ đọc tới đây và thấy mình trong đó — cô bé tự lập, người mẹ trẻ chênh vênh, người đang loay hoay tìm một con đường tử tế — thì mình rất muốn nghe câu chuyện của mẹ.
Để lại cho mình một dòng bình luận nhé: hạt giống của mẹ là gì? Mình sẽ đọc và trả lời từng mẹ. Còn nếu mẹ muốn biết thêm về những hạt ngũ cốc được đánh thức trong căn bếp năm ấy, mẹ ghé Lá Mori.
Về tác giả: Nguyễn Thị Ngân (sinh năm 1992, xã Kiều Phú, TP Hà Nội) là mẹ 4 con, người sáng lập thương hiệu ngũ cốc Lá Mori với quy trình đánh thức hạt, đồng sáng lập Siêu thị Vietwise và người mở lớp Mẹ Sữa Start-up. Bài viết là trải nghiệm cá nhân, không thay thế tư vấn y tế.